Treść

W najbliższy weekend Zawoja stanie się miejscem wyjątkowego spotkania z historią, kulturą i dziedzictwem Babiej Góry. W sobotę i niedzielę, 12 i 13 września, odbędą się uroczystości poświęcone pamięci doktora Hugona Zapałowicza – prawnika, naukowca, podróżnika, a przede wszystkim prekursora turystyki babiogórskiej. Obchody będą miały szczególny charakter, ponieważ w tym roku przypada 120. rocznica powstania schroniska na Markowych Szczawinach, którego budowę zainicjował Zapałowicz, a jednymi z największych donatorów była rodzina Branickich, ówczesnych właścicieli Zamku Suskiego. Podróżnik przyczynił się również do rozwoju turystyki w rejonie Suchej.

Wydarzenie przygotowały Towarzystwo Przyjaciół Zawoi i Skawicy wraz z licznymi instytucjami i podmiotami, w tym Muzeum Miejskim Suchej Beskidzkiej oraz Stowarzyszeniem Gmin Babiogórskich. Honorowy patronat nad uroczystościami objęli Wojewoda Małopolski Krzysztof Jan Klęczar oraz Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej. Najważniejszym i zarazem najbardziej symbolicznym momentem obchodów będzie sobotnia uroczystość na cmentarzu w Zawoi Górnej. O godzinie 11.00 w kościele pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy odprawiona zostanie Msza Święta w intencji Hugona Zapałowicza. Następnie uczestnicy przejdą na pobliski cmentarz, gdzie odsłonięty zostanie symboliczny pomnik nagrobny. Hugon Zapałowicz zmarł w 1917 roku w rosyjskiej niewoli w Perowsku. Jego szczątki złożono na miejscowym cmentarzu i od niemal 110 lat miejsce ich spoczynku pozostaje nieznane. W obelisku umieszczona zostanie ziemia przywieziona z kazachskiego cmentarza, a także ziemia z grobu żony i jedynego syna uczonego pochowanych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Symbolicznie pozwoli mu to powrócić do Zawoi, pod ukochaną Babią Górę.

O godzinie 13.30 w Szkole Podstawowej nr 1 w Zawoi Centrum nastąpi wernisaż wystawy poświęconej Hugonowi Zapałowiczowi, a po nim w Babiogórskim Centrum Kultury odbędzie się konferencja naukowa. Jej wielowątkowy program pozwoli spojrzeć na Hugona Zapałowicza nie tylko jako na człowieka związanego z Babią Górą, ale również jako naukowca i podróżnika, którego zainteresowania wykraczały daleko poza Beskidy. Spotkanie poprowadzi dr hab. Zygmunt Kruczek, profesor i rektor Wyższej Szkoły Turystyki i Ekologii, a zebrani wysłuchają dziewięć referatów. Dr Wiesław Wójcik przedstawi sylwetkę i biografię Zapałowicza, a dr Tomasz Pasierbek oraz Robert Wosiek opowiedzą o jego zainteresowaniach botanicznych i turystycznych związanych z rejonem Babiej Góry. Osobny wykład, poświęcony 120. rocznicy powstania schroniska na Markowych Szczawinach, wygłosi dr hab. Janusz Zdebski. Nie zabraknie również opowieści o dalszych podróżach badacza. Dr Dariusz Dyląg i Piotr Krzywda przybliżą jego wyprawy w Karpaty Marmaroskie oraz dwuletnią podróż dookoła świata. O inspiracjach i fascynacjach Hugona Zapałowicza z osobami z najbliższej rodziny Hugona Zapałowicza - Paniami Joanną Wittek oraz Ewą Wegenke porozmawia Dyrektor Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej Andrzej Peć. Uzupełnieniem konferencji będzie prezentacja współczesnych śladów Zapałowicza oraz relacja Katarzyny Łopuszyńskiej i Piotra Krzywdy z poszukiwań miejsc związanych z jego życiem w kazachskim Perowsku. O wyjątkowej postaci uczonego przypomną także recytacje jego poezji w wykonaniu Teresy Dzielskiej z Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie.

Drugi dzień wydarzenia będzie miał zupełnie inny charakter. Mieszkańcy regionu i goszczący w nim będą mogli wyruszyć na szlaki związane z działalnością Zapałowicza. Do wyboru będą dwie trasy. O godzinie 11.00 rozpocznie się wycieczka, poprzedzona zwiedzaniem Zamku Suskiego oraz Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej. Po tej części uczestnicy ruszą na historyczny czerwony szlak, wytyczony osobiście przez Hugona Zapałowicza, będący pierwszym polskim szlakiem turystycznym w tej części Beskidów, który przyczynił się do znaczącego rozwoju ruchu turystycznego w regionie. Trasa prowadzić będzie przez Zawoję Przysłop do Zawoi Centrum. Następnie uczestnicy przejadą do Zespołu Budownictwa Drewnianego im. Józefa Żaka na Markowych Rówienkach. Na jego terenie znajduje się pierwszy budynek schroniska wzniesionego w 1906 roku na Markowych Szczawinach z inicjatywy Hugona Zapałowicza, który został tu translokowany przez PTTK „Ziemi Babiogórskiej” – Oddział Sucha Beskidzka. O godzinie 9.00 na przełęczy Krowiarki rozpocznie się natomiast druga z wycieczek. Jej trasa prowadzić będzie przez Sokolicę, Diablak i Markowe Szczawiny do Zespołu Budownictwa Drewnianego im. Józefa Żaka na Markowych Rówienkach, w którym o godzinie 16.00 nastąpi podsumowanie dwudniowego wydarzenia.

Zapraszamy mieszkańców Suchej Beskidzkiej i całego regionu, a także turystów, którzy chcą lepiej poznać historię człowieka nierozerwalnie związanego z Babią Górą. Weekend 12 i 13 września będzie okazją, by nie tylko wspomnieć Hugona Zapałowicza, ale również przejść jego śladami i odkryć na nowo dziedzictwo, które pozostawił kolejnym pokoleniom.

Wojciech Ciomborowski