Treść

Wraz z nadejściem chłodniejszych dni rozpoczął się sezon grzewczy. To czas, w którym szczególnego znaczenia nabiera bezpieczeństwo związane z użytkowaniem urządzeń grzewczych. W okresie jesienno-zimowym wzrasta bowiem ryzyko pożarów oraz zatruć tlenkiem węgla, powszechnie nazywanym czadem. Dlatego warto pamiętać nie tylko o ostrożności, ale również o obowiązkach związanych z właściwą eksploatacją i kontrolą instalacji grzewczych oraz kominowych.

Tlenek węgla jest szczególnie niebezpieczny ze względu na swoje właściwości. Jest bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku, dlatego człowiek nie jest w stanie wykryć jego obecności za pomocą zmysłów. Czad powstaje w wyniku niepełnego spalania materiałów palnych i może prowadzić do ciężkiego zatrucia, a w konsekwencji nawet do śmierci. Najskuteczniejszym sposobem wczesnego wykrycia zagrożenia jest wyposażenie mieszkania lub domu w atestowaną czujkę tlenku węgla. Urządzenie zaalarmuje domowników o pojawieniu się niebezpiecznego stężenia czadu, dając szansę na szybką reakcję.

Jedną z najczęstszych przyczyn zatruć w budynkach mieszkalnych jest niewłaściwe funkcjonowanie przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych. Problemy mogą wynikać m.in. z ich nieszczelności, braku regularnego czyszczenia i konserwacji, wad konstrukcyjnych, a także niewłaściwego dostosowania wentylacji do współczesnych, znacznie bardziej szczelnych okien i drzwi. Z tego względu przed rozpoczęciem sezonu grzewczego należy zadbać o wykonanie wymaganych przeglądów oraz czyszczenie przewodów kominowych, a także sprawdzić sprawność instalacji wentylacyjnej. Obowiązujące przepisy określają częstotliwość usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych i spalinowych. W budynkach, w których spalane są paliwa stałe, takie jak węgiel czy drewno, należy wykonywać tę czynność co najmniej cztery razy w roku. W przypadku urządzeń opalanych paliwem ciekłym lub gazowym przewody należy czyścić co najmniej dwa razy w roku. Przewody wentylacyjne należy natomiast czyścić co najmniej raz w roku.

Okresowe kontrole źródeł ogrzewania oraz przewodów kominowych powinny być powierzane osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje kominiarskie. Zaniedbanie tego obowiązku może mieć poważne konsekwencje nie tylko dla bezpieczeństwa mieszkańców, ale również w przypadku wystąpienia pożaru lub innego zdarzenia losowego. Brak wymaganych kontroli może bowiem zostać uwzględniony przez firmę ubezpieczeniową przy rozpatrywaniu roszczenia o wypłatę odszkodowania.

Równie ważne jest to, czym palimy w piecu. Przepisy określają, jakie materiały nie mogą być spalane w domowych piecach i kotłach. Zakaz dotyczy m.in. tworzyw sztucznych, plastikowych opakowań, gumy, zużytych opon, odpadów tekstylnych i skórzanych, a także odpadów komunalnych, mebli, płyt wiórowych, paneli podłogowych oraz drewna malowanego, lakierowanego lub impregnowanego chemicznie. Podczas spalania takich materiałów mogą bowiem uwalniać się szkodliwe substancje, które zanieczyszczają powietrze i negatywnie wpływają na zdrowie. Należy ponadto przestrzegać obowiązujących ograniczeń dotyczących jakości paliw stałych. Drewno przeznaczone do ogrzewania powinno być odpowiednio wysuszone, a jego wilgotność nie może przekraczać 20 proc. Spalanie niedozwolonych materiałów może skutkować mandatem w wysokości do 500 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu grzywną sięgającą 5000 zł.

Istotnym elementem dbałości o jakość powietrza jest również dostosowanie systemów grzewczych do obowiązujących wymagań. Przypominamy, że od 1 maja 2024 roku na terenie całej Małopolski obowiązuje zakaz użytkowania kotłów bezklasowych, tzw. kopciuchów. Kolejny ważny termin upływa 31 grudnia 2026 roku. Zgodnie z harmonogramem małopolskiej uchwały antysmogowej od 1 stycznia 2027 roku nie będzie można użytkować kotłów 3. i 4. klasy. Właściciele takich urządzeń powinni więc odpowiednio wcześnie zaplanować ich wymianę. Samorząd Suchej Beskidzkiej od wielu lat wspiera mieszkańców w modernizacji systemów grzewczych, przeznaczając środki z dochodów własnych na dofinansowanie wymiany pieców. W 2026 roku, podobnie jak w roku poprzednim, można uzyskać dotację w wysokości do 60 proc. kosztów kwalifikowanych. W przypadku kotła wykorzystującego biomasę maksymalna kwota wsparcia wynosi 4500 zł. Miejski program można łączyć z ogólnopolskim programem „Czyste Powietrze”, przy czym łączna wysokość dotacji ze wszystkich środków publicznych nie może przekroczyć 100 proc. kosztów kwalifikowanych.

W Referacie Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Sucha Beskidzka (pok. 48, tel. 33 874-95-52) funkcjonuje gminny punkt konsultacyjno-informacyjny, w którym pracownik udziela szczegółowych informacji na temat programu „Czyste Powietrze”, a także pomaga w wypełnianiu wniosków.

Wojciech Ciomborowski