Treść

Renesansowy Zamek Suski od lat stanowi wyjątkową scenerię wydarzeń o szczególnym znaczeniu dla regionu. Trudno o bardziej godne miejsce do uczczenia jubileuszu 120-lecia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej. W uroczystości, która odbyła się 19 maja w Sali Rycerskiej, uczestniczyli przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości różnych szczebli, w tym prezesi i dyrektorzy sądów rejonowych i okręgowych, samorządowcy z powiatu suskiego, wśród nich Starosta Suski Józef Bałos i Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka Stanisław Lichosyt, a także zaproszeni goście, którzy wspólnie podkreślili znaczenie i wieloletnią tradycję suskiego sądownictwa.

Początki sądownictwa na ziemi suskiej sięgają XVII wieku i miały charakter dworski, związany z Zamkiem Suskim oraz jego właścicielami. W XIX wieku rozwój przemysłu hutniczego i budowa linii kolejowych znacząco zwiększyły znaczenie Suchej, co doprowadziło do nadania jej praw miejskich w 1896 roku oraz starań o przeniesienie sądu ze Ślemienia. W 1904 roku zapadła decyzja o utworzeniu sądu w Suchej, a 1 stycznia 1906 r. rozpoczął działalność Sąd Powiatowy, którego pierwszym kierownikiem był sędzia Karol Świątek. Po odzyskaniu niepodległości sądownictwo zostało ujednolicone, a Sąd Grodzki w Suchej rozpoznawał drobne sprawy cywilne i karne w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. W okresie II wojny światowej miasto włączono do III Rzeszy, a sąd funkcjonował jako Amtsgericht Sucha według prawa niemieckiego. Wycofujący się okupanci zniszczyli i ograbili budynek sądu, co opóźniło jego ponowne uruchomienie po wojnie.

Po 1945 roku wznowiono działalność Sądu Grodzkiego, jednak w 1950 r. został on zlikwidowany, a sprawy przejął Sąd Powiatowy w Żywcu. W 1956 r., wraz z utworzeniem powiatu suskiego, powołano ponownie Sąd Powiatowy. Z powodu braku wolnego lokalu w Suchej początkowo działał w Jordanowie, a później tymczasowo w kamienicy przy ul. Kościelnej 20. Dopiero pod koniec 1971 r., po odzyskaniu i wyremontowaniu dawnego gmachu, sąd na stałe wrócił do budynku przy ul. Mickiewicza 11. W 1975 r. utworzono Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej, który po reformie administracyjnej z 1999 r. znalazł się w strukturze Sądu Okręgowego w Krakowie. W 2013 r. sąd przekształcono w oddział zamiejscowy Sądu Rejonowego w Wadowicach, jednak po protestach mieszkańców i samorządów w 2015 r. przywrócono samodzielny Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej. Obecnie funkcjonuje on w strukturze kilku wydziałów, realizując zadania z zakresu prawa cywilnego, karnego oraz ksiąg wieczystych.

Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej od ponad 120 lat pozostaje ważną instytucją wymiaru sprawiedliwości w regionie, wspierając lokalną społeczność i wzmacniając rangę miasta na mapie Małopolski. Aby po jubileuszu pozostał namacalny ślad, obrazujący pełną i bogatą tradycję sądownictwa, Sąd Rejonowy wspólnie z Muzeum Miejskim Suchej Beskidzkiej przygotowały wystawę czasową „Dzieje Sądu w Suchej Beskidzkiej”, nad którą honorowy patronat objął Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka Stanisław Lichosyt. Zebrany materiał nie tylko pozwolił uporządkować wiedzę o dziejach suskiego sądu, ale również odkryć cenne dokumenty rzucające nowe światło na inne obszary historii miasta i jego zasłużonych obywateli. Zgromadzone archiwalia stanowią także fascynujące źródło wiedzy o dawnych formach językowych i tytulaturze. Wystawa ma duży walor edukacyjny i została zgrywalizowana – wprowadzono specjalne narzędzia aktywizujące, dedykowane zwłaszcza najmłodszym. Zwiedzający mają przy tym unikalną możliwość fizycznego dotknięcia historycznych rekwizytów, a nawet przymierzenia sędziowskich tóg.

Wernisaż wystawy uświetnił uroczyste spotkanie jubileuszowe, które było okazją do wspomnień i historycznych podsumowań, ale również ważnym momentem podkreślenia fundamentalnego znaczenia niezależnego sądownictwa. Uroczystość stała się doskonałą sposobnością do wyrażenia wdzięczności za codzienny trud i zaangażowanie pracowników sądu, a także za wsparcie ze strony licznych współpracujących instytucji, które na przestrzeni lat sprzyjały działalności suskiego wymiaru sprawiedliwości. Ważnym punktem wydarzenia było wręczenie odznak za wyróżniającą pracę na rzecz sądu, przyznanych zgodnie z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka. Z rąk prezes Magdaleny Cekiery-Banaś zaszczytne wyróżnienia odebrały panie: Janina Jaremowicz, Otylia Surzyn oraz Małgorzata Boczek.

Oprawę muzyczną jubileuszu stworzyła Miejska Orkiestra Dęta pod batutą Sławomira Pacholskiego z gościnnym udziałem znakomitej solistki Marioli Siepak-Drobnej. Artyści swoim kunsztem urzekli zgromadzonych gości, a orkiestra swoim występem podkreśliła nie tylko markę, jaką stanowi sama w sobie, ale także prestiż Suchej Beskidzkiej jako miasta kultury. Wśród wykonywanych utworów nie zabrakło muzyki filmowej, jednak szczególnym i niezwykle poruszającym momentem koncertu było wykonanie utworu „Zamek Suski”. Napisany specjalnie dla orkiestry, został zadedykowany przez muzyków wszystkim świętującym jubileusz, na długo zapadając w pamięć uczestników uroczystości.

Wojciech Ciomborowski